Oświadczenie Prezydium Konferencji Episkopatu Polski „Młody człowiek
zasługuje na więcej”
Wychowanie młodego pokolenia nie jest zadaniem jednej instytucji. Rodzina, szkoła,
wspólnoty religijne, organizacje społeczne i państwo współtworzą przestrzeń rozwoju młodego człowieka.
Potrzeba współpracy opartej na wzajemnym szacunku i uznaniu kompetencji każdego z
uczestników procesu wychowawczego. Widzimy, jak bardzo dziś dzieci i młodzież potrzebują
autentycznego wsparcia, pewnych drogowskazów i środowisk, w których mogą wzrastać w
poczuciu bezpieczeństwa i godności. U progu nowego roku szkolnego i w obliczu poważnych
wyzwań stojących przed wychowaniem, Prezydium Konferencji Episkopatu Polski czuje się
zobowiązane zabrać głos w duchu pasterskiej troski o młode pokolenia w naszej Ojczyźnie.
- Kościół w służbie integralnego rozwoju człowieka
Kościół od wieków towarzyszy człowiekowi w jego drodze do dojrzałości, nie jako instytucja
roszcząca sobie prawa do monopolu wychowawczego, lecz jako wspólnota, która w Ewangelii
odkrywa najpełniejszy obraz człowieka i dąży do jego realizacji. Wychowanie rozumiemy jako
troskliwe towarzyszenie młodemu człowiekowi w odkrywaniu prawdy o sobie, Bogu i świecie. Nie
chodzi tu wyłącznie o przekazywanie wiedzy czy kształtowanie umiejętności. Chodzi o formację
całej osoby tak, by mogła kochać, żyć w prawdzie i wybierać dobro. Szczególnym wyzwaniem
naszych czasów jest osłabienie więzi: rodzinnych, sąsiedzkich i rówieśniczych. Młodzi ludzie
coraz częściej dorastają w świecie intensywnej komunikacji cyfrowej, lecz jednocześnie
doświadczają osamotnienia. Potrzebują przestrzeni, w których będą wysłuchani, zauważeni i
prowadzeni ku dojrzałości. Wobec tak poważnych wyzwań Kościół nie może pozostawać
obojętny. Rozumiemy, że żadna instytucja nie zastąpi troskliwego rodzica ani mądrego
wychowawcy, ale pragniemy być wsparciem w trudnym dziele wychowania. - Lekcje religii prawem uczniów i rodziców
Pragniemy jasno powiedzieć, że lekcje religii nie są przywilejem Kościoła. Są konstytucyjnym
prawem uczniów i rodziców, wynikającym z zasady wolności sumienia i wyznania oraz prawa
rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Lekcje religii pomagają
kształtować sumienie, uczą odpowiedzialności, budują hierarchię wartości. Nie służą wyłącznie
osobistej formacji wierzących. Pozwalają lepiej poznawać historię Polski i Europy, literaturę,
sztukę, etykę społeczną i wiele innych obszarów kultury. Pomagają także lepiej rozumieć samego
siebie, odnajdywać sens życia, pogłębiać rozumienie swojej wiary. Do szkolnej edukacji wnoszą
coś niepowtarzalnego: odpowiedź na najgłębsze pytania o sens, wartość i cel ludzkiego życia.
Dla wielu uczniów, szczególnie w chwilach kryzysu, to właśnie treści wyniesione z lekcji religii
okazują się drogowskazem, który nie pozwala się zagubić.
W tym kontekście, z niepokojem płynącym z troski o młode pokolenia, obserwujemy działania
Ministerstwa Edukacji Narodowej. Nakaz umieszczania lekcji religii przed lub po innych zajęciach
szkolnych, redukcja wymiaru nauczania do jednej godziny tygodniowo, możliwość łączenia klas
oraz usunięcie oceny z religii ze średniej ocen prowadzą do ich marginalizacji w polskiej szkole.
Dlatego apelujemy o niezwłoczne przywrócenie właściwego miejsca tym zajęciom i podjęcie
realnego dialogu z przedstawicielami wspólnot religijnych.
- Konieczność formacji aksjologicznej
Zdecydowanie popieramy obywatelski projekt ustawy dążący do zagwarantowania każdemu
uczniowi zajęć szkolnych kształtujących aksjologiczny fundament życia w ramach lekcji
religii lub etyki. Młody człowiek potrzebuje przestrzeni do rozmowy o odpowiedzialności, godności
osoby, uczciwości, solidarności i sensie wspólnego życia. Formacja do wartości nie jest
przeciwieństwem pluralizmu – przeciwnie, umożliwia prowadzenie dialogu z szacunkiem i
budowanie wspólnoty mimo różnic. Z tych względów uczniowie powinni wybierać między lekcjami
religii a etyki. To kwestia odpowiedzialności za przyszłość młodego pokolenia. - Edukacja zdrowotna z poszanowaniem rodziny i praw rodziców
Kościół od początku istnienia troszczy się o rozwój człowieka w każdym jego wymiarze, dlatego
doceniamy potrzebę edukacji zdrowotnej w szkole i dostrzegamy jej znaczenie dla profilaktyki
chorób, zdrowia psychicznego oraz odpowiedzialnych postaw społecznych. Nasze obawy
dotyczą jednak wizji człowieka, małżeństwa i rodziny, jaka wyłania się z założeń programowych
oraz publikowanych podręczników. Dlatego z troską i niepokojem przyjmujemy decyzję
Ministerstwa Edukacji Narodowej o obowiązkowym charakterze przedmiotu „Edukacja
zdrowotna” od 1 września bieżącego roku. Zwracamy uwagę, że problemu nie rozwiązuje
pozostawienie modułu dotyczącego seksualności jako nieobowiązkowego. Wychowanie tak
wrażliwej sfery ludzkiego życia musi szanować prawo rodziców do decydowania o jego kształcie.
Państwo powinno wspierać rodzinę w wychowaniu, a nie przejmować jej podstawowe funkcje.
Seksualność powinna być przedstawiana w perspektywie relacji małżeńskich i rodzinnych,
ponieważ w tym kontekście służy autentycznemu dobru człowieka. Niepokoi także brak
jednoznacznego stanowiska, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny. Prosimy zatem
rodziców o nieustanne czuwanie nad edukacją własnych dzieci w tak ważnej i zarazem wrażliwej
sferze życia. Zwracamy ponadto uwagę, że przy tworzeniu założeń programowych zabrakło
szerokiego dialogu ze środowiskami odpowiedzialnymi za wychowanie. Postulaty i prośby
Kościoła rzymskokatolickiego nie zostały uwzględnione. Uważamy, że tak ważny obszar edukacji
wymaga szerokiego społecznego konsensusu, przejrzystości programowej oraz realnego udziału
rodziców i środowisk wychowawczych. Apelujemy o merytoryczne konsultacje z rodzicami,
środowiskami wychowawczymi i wspólnotami wyznaniowymi oraz wspólne wypracowanie treści
programowych szanujących światopogląd wszystkich rodziców, dzieci i młodzieży. - Wdzięczność wobec rodziców, nauczycieli i wychowawców
Chcemy skierować słowa szczególnej wdzięczności i serdecznej zachęty do wszystkich rodziców,
nauczycieli i wychowawców, którzy każdego dnia podejmują trud wychowania opartego na
wartościach. Wasz wysiłek ma ogromne znaczenie, a każda godzina poświęcona na rozmowę o
tym, co naprawdę ważne, jest bezcennym darem złożonym w sercu młodego człowieka.
Dziękujemy szczególnie Wam, Drodzy nauczyciele religii, za wytrwałość i poświęcenie w obliczu
piętrzących się trudności. Nic nie zastąpi waszej miłości, obecności i codziennego świadectwa.
Drodzy rodzice, prosimy, angażujcie się w życie szkolne, pytajcie o treści nauczania, korzystajcie
ze swoich konstytucyjnych praw. Wasze zatroskanie o wychowanie jest niezbędne, a Kościół jest
gotów zawsze was wspierać w konsultacjach, przygotowywaniu programów wspierających
rodziny, rozwijaniu pomocy psychologicznej i tworzeniu przestrzeni dialogu między szkołą,
rodzicami i wspólnotami religijnymi.
Wszystkim zaangażowanym w dzieło wychowania udzielamy na nowy rok szkolny pasterskiego
błogosławieństwa, prosząc Boga o siłę, mądrość i wytrwałość w tej pięknej, odpowiedzialnej i
wymagającej posłudze. Niechaj Maryja, Matka wszystkich wychowawców, otacza Was Swoją
macierzyńską opieką w służbie młodemu pokoleniu.
X Tadeusz Wojda SAC
Arcybiskup Metropolita Gdański
Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski
X Józef Kupny
Arcybiskup Metropolita Wrocławski
Zastępca Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski
X Marek Marczak
Sekretarz Generalny Konferencji Episkopatu Polski
Warszawa, dnia 24 sierpnia 2026 r.
